contemno


contemno
con-temno, tempsī, temptum, ere (in Hdschrn. u. Ausgg. auch contempno geschr., s. Wagner Orthogr. Verg. p. 422. Osann Cic. de rep. 1, 31. p. 75), einen Ggstd. als für uns wertlos od. unbedeutend gleichgültig od. geringschätzig behandeln = nicht beachten, zurücksetzen, hintansetzen, gleichgültig beiseitesetzen oder liegen lassen, etwas gleichgültig hinnehmen, gleichgültig über etw. hinwegsehen od. hinweggehen, sich über etw. hinwegsetzen, sich aus etw. od. jmd. nichts machen, zuw. auch = jmdm. od. einer Sache (einer Gefahr usw.) trotzen, Trotz od. die Stirn bieten (s. Thiel Verg. Aen. 3, 77. Heinrich Iuven. 5, 102), u. nur in diesem Sinne = verachten (Ggstz. cupidissime petere, vehementer expetere; admirari, revereri, suspicere; timere, metuere, pertimescere; auch laudare, efferre, extollere laudibus; oft verb. contemnere et [od. ac ] despicere, despicere contemnereque, despicere et contemnere, contemnere et pro nihilo ducere), I) im allg.: α) m. Acc.: αα) v. Pers., teils lebl. Objj., casus humanos, Cic.: consilium suum, Ter.: dolorem, Sen., u. verb. c. et despicere dolores, Cic.: fortunam, Sen.: Catlinae gladios, Cic.: Antoni gladios, Iuven.: iussa vestra, Sall.: Lycurgi leges, Cic.: metuenda, Cic.: morbum initio, Nep.: mortem, Cic. u. Sen.: pro patria mortem, Cic.: paucitatem eorum, Liv.: paucitatem hostis, Curt.: pauperta-
————
tem, Sen.: tantam pecuniam, Val. Max.: religiones (Ggstz. timere religiones), Cic.: verba, Sall.: vitam, Mart. u. Val. Max.: voluptatem c. et reicere, Cic. – teils leb. Wesen, hanc familiam, Anton. in Cic. ep.: multitudinem, plebem, Liv.: Othonem, Hor.: omnia audentem c. (Ggstz. nihil temere agentem metuere), Liv.: istos omnes deridere atque c., qui etc., Cic.: non omnes eos contemnunt, de quibus male existimant, Cic.: im Passiv, contemni se (sich zurückgesetzt) putant, despici, illudi (von den Greisen), Cic.: contemnēre (d.i. contemneris), miser, Hor. sat. 2, 3, 14. – m. Ang. wie? durch Advv. od. durch Abl., praeclare res humanas, Cic.: mortem tantopere, ut etc., Cic.: non usque eo rem publicam despicere atque c., ut etc., Cic.: c. magno animo iacturam, Curt. – c. sic nostros, ut etc., Caes.: alqm valde c., Cic.: deos tantopere, ut etc., Suet. – m. in (an, bei) u. Abl., paucitatem in hoste, Curt. 3, 3 (8), 28. – m. Abl. (mit, durch), nullas aras fletibus suis, für seine Tränen zu gering halten, Prop. 1, 4, 23: nec (Batavi) tributis contemnuntur, werden durch keinen Zins erniedrigt, Tac. Germ. 29, 2. – m. ex (infolge) u. Abl., reliqua ex collatione (im Vergleich [mit der Tugend]) facile est conterere atque contemnere, Cic. Tusc. 5, 85: ebenso m. bl. Abl. (infolge, nach), Isocrates videtur testimonio (nach dem Z.) Platonis aliorum iudicia contemnere debere, Cic. or. 41; so auch Cic. Cat. 2, 5. – mit prae
————
(vor = im Vergleich mit) u. Abl., Romam... prae sua Capua irridere atque c., Cic.: hic ego illum contempsi prae me, Ter.: c. cantus Apollineos prae se, Ov. – ββ) von personif. lebl. Subjj.: contemnere ventos assuescant (arbores), Verg.: nondum caeruleas pinus contempserat undas, Tibull. – β) m. folg. Infin.: c. coronari, Hor.: augeri triumpho, Flor.: mori, Sen. poët.: ad illum venire, Spart.: respondere, Apul. – γ) mit folg. Acc. u. Infin., ut ipsum vinci contemnerent, sich nichts daraus machten, daß usw., Cic. ep. 15, 15, 2. – δ) absol.: primo contemnere et neglegere coepit, Cic.: iudex contemnat, admiretur, Cic.: tua transibit contemnens (gleichgültig) ossa viator, Prop. – II) insbes.: a) sich verächtlich über etwas äußern, etw. verächtlich machen, verspotten, Adherbalis dicta (Ggstz. Iugurthae virtutem laudibus extollere), Sall. Iug. 15, 2: L. Murenae genus (Ggstz. efferre suum genus), Cic. Mur. 15: non ullam artem doctrinamve, Cic. de or. 1, 79 (vgl. 3, 59): ut quidam memoratur populi contemnere voces sic solitus, Hor. sat. 1, 1, 65: neque enim refutanda tantum, quae ex contrario dicuntur, sed contemnenda, elevanda etc., Quint. 6, 4, 10. – b) c. se, sich gering (bescheiden) anschlagen (Ggstz. sibi satis placere), Plaut. mil. 1236; trin. 323. – gew. se non c., von sich nicht gering denken, sich nicht wegwerfen, Selbstgefühl besitzen, Granius autem non c. se et reges odisse superbos, Lucil. fr.:
————
neminem se plebeium contempturum, si contemni desissent, Liv.: tamen senatus ipse se non contemnit, Cic. – c) Partiz. Fut. Pass. contemnendus, a, um, mit Gleichgültigkeit od. Geringschätzung zu behandeln, nicht beachtenswert, der Beachtung unwert, gew. in negativen Sätzen, v. lebl. Subjj., haec sunt levia et potius contemnenda, Nep.: defensiones non contemnendae saneque tolerabiles, Cic.: m. Dat. (wem?), crimen haud c. philosopho, Apul. apol. 7. p. 10, 16 Kr. – v. Pers., Asiaticorum rhetorum principes minime meā sententiā contemnendi, Cic.: manus non c., Suet. – mit Abl. (deutsch = von seiten), copiae neque numero... neque usu rei militaris c., Caes.: Asiatici oratores non c. nec celeritate nec copiā, Cic. – PAdi., contemptus, a, um, s. bes.

Ausführliches Lateinisch-deutsches Handwörterbuch von Karl Ernst Georges. 2002.

Schlagen Sie auch in anderen Wörterbüchern nach:

  • Abraham Ortelius —     Abraham Ortelius     † Catholic Encyclopedia ► Abraham Ortelius     (OERTEL)     A cartographer, geographer, and archæologist, born in Antwerp, 4 April, 1527; died there, 28 June, 1598. His family came from Augsburg, wherefore Ortelius… …   Catholic encyclopedia

  • ORTELIUS Abrahamus — Antverpianus, 30. demum aetat. annô studia aggressus, nec ullo praeceptore usus, eo eruditionis pervenit brevi, ut ob summam Geographiae peritiam Ptolemaeus sui saeculi dictus sit. Vulgavit Tabulas, Thesaurum, Theatrum Geogr. O. T. Synonyma… …   Hofmann J. Lexicon universale

  • ԱՂԱՐՏԵՄ — (եցի.) NBH 1 0034 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 6c, 8c, 9c, 10c, 11c ն. Ընդ վայր հարկանել (որպէս զանպիտան արտ աղի). յոչինչ կամ պիղծ եւ անհարազատ համարել. առ ոտն հարկանել. թշնամանել. բամբասել. անարգել. անգոսնել. ἑξουδενέω …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱՆԱՐԳԵՄ — (եցի.) NBH 1 0114 Chronological Sequence: Early classical, 5c, 10c, 12c ն. Չյարգել. անպատուել. արհամարհել. յոչինչ համարել. խոտել. մերժել. ապախտ առնել. ἁτιμάζω, ἁτιμόω, ἁθετέω, ἑξουδενέω, ἁποδοκιμάζω, φαυλίζω ignomina afficio, dehonesto, despicio …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱՆԳՈՍՆԵՄ — (եցի.) NBH 1 0128 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 5c, 6c, 10c, 12c ն. ԱՆԳՈՍՆԵՄ գրի եւ ԱՆԿՈՍՆԵԼ, ԱՆԳՈՒՇՆԵԼ, ԱՆԿՈՒՇԵԼ. μυστηρίζω , ἑκμυκτηρίζω, ἑξουδενέω, ἁθετέω, φαυλίζω, περιφρονέω contemno, vilipendo, praevaricor Անարգել.… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱՆՊԱՏՈՒԵՄ — (եցի.) NBH 1 0228 Chronological Sequence: Early classical, 5c, 6c, 7c, 8c, 10c, 11c, 12c, 13c ն. ἁτιμάζω honore privo, dehonsto, contemno Չպատուել. անպատիւ առնել. անարգել. արհամարհել. թշնամանել. *Մի՛ անպատուեր զնա. Սիրաք. ՟Գ. 15: *Ոչ անպատուեաց… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱՆՓՈՅԹ — ( ) NBH 1 0252 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 5c, 6c, 7c, 8c, 9c, 10c, 12c, 13c ա. ἁμελής qui curam non gerit, negligens Չունօղ զփոյթ. անհոգ. ... *Ոչ իբրեւ զանփոյթ եւ զանպիտան կանայս. Փարպ.: Եւ ἁμελής qui negligitur, cujus …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱՊԱԽՏ — ( ) NBH 1 0269 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 5c, 10c, 11c, 12c, 14c ա. (լծ. հյ. ուխտ. ռմկ. ախտ, ահտ. իբր օտար յուխտէ, ուխտազանց. կամ իբր ապերախտ. կայ եւ յն. ἁπάχτης աբախթիս յետս կասեալ.) Ուստի երբեմն Ապախտ՝ է Մերժելի… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱՐՀԱՄԱՐՀԵՄ — (եցի.) NBH 1 0364 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 5c, 8c, 10c ն. καταφρονέω, ἑξουδενέω, ἑξουθενέω , ἁτιμάζω, ἑκμυκτηρίζω, ἑμπαίζω եւն. Չ contemno, nihili facio, despicio, ignomina afficio, etc. համարել ինչ. յոչինչ գրել.… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԳՁՁԵՄ — (եցի.) NBH 1 0563 Chronological Sequence: Early classical ն. ԳՁՁԵՄ ԳՁՁԻՄ. εὑτελίζω, ομαι floccifacio, vilipendo, contemno, or Անշքացուցանել. անշքանալ. նուաստացուցանել. նուաստանալ. վատթարիլ. ... *Յորժամ զնորա մեծարոյ կարիսն (զպղատոնի պատիւն)… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԳՁՁԻՄ — (եցայ.) NBH 1 0563 Chronological Sequence: Early classical ձ. ԳՁՁԵՄ ԳՁՁԻՄ. εὑτελίζω, ομαι floccifacio, vilipendo, contemno, or Անշքացուցանել. անշքանալ. նուաստացուցանել. նուաստանալ. վատթարիլ. ... *Յորժամ զնորա մեծարոյ կարիսն (զպղատոնի պատիւն)… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)


Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.